“โรคคุดทะราด” โรคร้ายสมัยกระโน้น จากละคร ทองเอก หมอยา ท่าโฉลง

“โรคคุดทะราด” โรคร้ายสมัยกระโน้น จากละคร ทองเอก หมอยา ท่าโฉลง

ใครไม่ได้ดูละคร "ทองเอก หมอยา ท่าโฉลง" ถือว่าเอ้าท์ เพราะตอนนี้กำลังฮิตมาก เพราะหมอยาหล่อ แล้วก็มุ่งมั่นมาก ยังชวนให้เรารู้จักโรคภัยในสมัยโบราณอีกด้วย อย่างโรคระบาดในอดีตที่ปรากฎอยู่ในละคร แค่ชื่อฟังดูน่ากลัว นั่นคือโรค “คุดทะราด” ที่ ผ่อง สาวโรคร้าย พอรักษาหายแล้วช่างงามยิ่งนัก! เราลองมาทำความรู้จักกับโรคนี้กันดีกว่า

โรคคุดทะราด คืออะไร?

โรคคุดทะราด (Yaws) เป็นโรคติดต่อที่เกิดจากเชื้อ Treponema (Treponematosis) ที่ไม่ใช่โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ติดต่อกันได้ง่ายจากการสัมผัส

การระบาดของโรคคุดทะราดในไทย

ในอดีตราวๆ พ.ศ. 2533 ในไทยเคยพบผู้ป่วยจำนวน 54 ราย อายุอยู่ในช่วง 2-79 ปี เป็นผู้ป่วยที่อายุต่ำกว่า 15 ปี เกินกว่า 50% ระหว่างปี พ.ศ. 2535-2539 ในบางปีพบการระบาดบ้างประปรายตั้งแต่ปี 2540 เป็นต้นมาก็ไม่พบู้ป่วยโรคนี้อีกเลย

อาการของโรคคุดทะราด

• ระยะแรก จะพบรอยแผลเป็นรอยย่นปูดบนผิวหนัง มักพบตามใบหน้า และขา ไม่มีความเจ็บปวด แต่หากมีอาการแทรกซ้อน แผลอาจกลายเป็นตุ่มสีม่วง ดูคล้ายผลราสเบอร์รี่ หรือตุ่มอาจแตกออก แล้วกลายเป็นแผลเน่าเปื่อย จะเป็นแบบนี้อยู่นานเป็นสัปดาห์ หรือ เป็นเดือน

• ระยะสอง อาจพบผื่นนูนกระจายไปทั่ว ลักษณะเป็นจุดด่างเป็นเกล็ด ระยะนี้จะเกิดขึ้นสั้นๆ หลังการรักษาในระยะแรก อาจมีของเหลวตามรอยพับของผิว รอยแผลจะเริ่มเป็นหนังหนาคล้ายหนังคางคกบนฝ่ามือ ฝ่าเท้า และก็อาจเป็นซ้ำซากแบบเป็นๆ หายๆ จะเริ่มรู้สึกเจ็บปวด และทำให้พิการได้

• ระยะที่สาม หรือ ระยะสุดท้าย จะไม่ปรากฎการแพร่กระจายของเชื้อโรค และรอยโรค แต่จะเริ่มเห็นว่าผิวหนังและกระดูกถูกทำลาย ซึ่งจะเกิดขึ้นกับผู้ป่วยที่ติดเชื้อมาแล้ว 5 ปี หรือไม่ได้รับการรักษาเป็นเวลาหลายปี

ส่วนใหญ่โรคคุดทะราดไม่ได้ร้ายแรงถึงขั้นเสียชีวิต แต่ก็ทำให้คุณภาพชีวิตแย่ลง ถึงขั้นมีร่างกายผิดสัดส่วน และเกิดความพิการได้

การแพร่เชื้อโรคคุดทะราด

• เชื้อโรคสามารถแพร่ได้โดยตรง จากการสัมผัสกับนํ้าเหลืองจากแผลของผู้ป่วยในช่วงระยะที่หนึ่ง และระยะที่สองของโรค ส่วนการแพร่เชื้อโรคทางอ้อมนั้น จะมาจาก การปนเปื้อนเชื้อที่ติดอยู่กับข้าวของเครื่องใช้ หรือ วัสดุต่างๆ ซึ่งสัมผัสด้วยการทิ่ม ตํา หรือ เจาะเข้าไปในผิวหนังของผู้เป็นโรค ซึ่งอาจเกิดจากการเกา หรือ มีแมลงวันมาเกาะ บนแผลเปิด ของผู้ป่วย

วิธีรักษาโรคคุดทะราด

• แพทย์แผนปัจจุบันจะใช้ยาเพนิซิลลิน (Penicillin) สำหรับผู้ป่วย และ ผู้ที่สัมผัสกับแผล ที่มีอายุเกิน 10 ปีขึ้นไป โดยแพทย์จะทำการฉีดยาเบนซาทีน เพนิซิลลิน จี (Benzathine Penicillin G) ขนาด 1.2 ล้านหน่วยเข้ากล้ามครั้งเดียว และเด็กอายุตํ่ากว่า 10 ปี ใช้ยาในขนาด 0.6 ล้านหน่วย

วิธีป้องกันโรคคุดทะราด

เนื่องจากปัจจุบันไม่พบโรคแล้ว จึงไม่น่ากลัว แต่โดยทั่วไป วิธีป้องกันโรคคุดทะราด ทำได้โดย

• รักษาความสะอาดของร่างกายให้ดี ไม่สัมผัส หรือใกล้ชิด กับผู้ป่วยที่มีอาการในระยะแรก และระยะที่สอง ซึ่งเป็นช่วงที่สามารถแพร่เชื้อได้

• งดเว้นการใช้เครื่องใช้ส่วนตัวร่วมกับผู้ป่วย

• ต้องรีบพบแพทย์เพื่อเข้ารับการรักษาโดยเร็ว เพื่อกำจัดเชื้อโรค และเพื่อดูแลรักษาแผลให้หายด้วย