ปวดเข่า-ขัดในข้อ คุณกำลังมีอาการข้อเข่าเสื่อม

ปวดเข่า-ขัดในข้อ คุณกำลังมีอาการข้อเข่าเสื่อม

โรคข้อเข่าเสื่อม เกิดจากการที่กระดูกอ่อนผิวข้อนั้นถูกทำลายสึกหรอลง พบบ่อยมากในผู้สูงอายุ จากสถิติของประเทศสหรัฐอเมริกา พบว่า 10-13% ของผู้ที่มีอายุมากกว่า 60 ปี จะมีอาการของโรคข้อเข่าเสื่อม เช่น มีอาการปวดขัดในข้อ เวลาใช้งาน เดินกระเผลก โรคนี้มักพบบ่อยขึ้นตามอายุที่เพิ่มขึ้น

ข้อเข่าเสื่อม คืออะไร?

นายแพทย์พฤกษ์ ไชยกิจ ศัลยแพทย์กระดูกและข้อ โรงพยาบาลพระรามเก้า กล่าวว่า โดยปกติ กระดูกอ่อนผิวข้อจะมีลักษณะเรียบลื่นเป็นมัน ทำหน้าที่ ช่วยให้การเคลื่อนไหวของข้อเป็นไปอย่างเรียบลื่นไม่สะดุด ช่วยลดแรงกดกระแทกที่เกิดขึ้นกับข้อต่อและกระจายแรงกดนั้น ผู้ป่วยที่เป็นโรคข้อเข่าเสื่อม กระดูกอ่อนผิวข้อจะบางลง อาจมีการสึกหรอ แตกเปื่อยยุ่ย หรือ มีการสูญเสียของกระดูกอ่อนผิวข้อดังกล่าว จะทำให้กระดูกบริเวณข้อเข่า ทั้งบริเวณส่วนปลายของกระดูกต้นขา เสียดสีกับกระดูกส่วนบนของกระดูกหน้าแข้ง เป็นสาเหตุให้เกิดการอักเสบของเยื่อบุข้อ ทำให้มีน้ำในข้อมากขึ้น เกิดการบวมของข้อเข่า และรู้สึกปวดเสียว เคลื่อนไหวติดขัด โดยเฉพาะเวลาที่มีการใช้งานจนทำให้ไม่สามารถเดินได้ ผู้ป่วยโรคนี้มักเกิดข้อเข่าโก่งผิดรูปเมื่อเป็นนาน โดยมากมักพบว่าเป็นแบบขาโก่งแบบโค้งออก (Bow Legs)

อาการของโรคข้อเข่าเสื่อม

ผู้ป่วยที่เป็นโรคข้อเข่าเสื่อม เวลาใช้งานมักเกิดความเจ็บปวดขึ้น เช่น เวลานั่งพับเพียบ หรือ เดินขึ้นลงบันได หรือ ออกกำลังกาย เป็นต้น โดยอาจรู้สึกปวดตื้อๆ เจ็บเสียวเจ็บแปลบตามแนวบริเวณข้อเข่า แต่ความปวดของโรคนี้ อาจแสดงออกได้ในแบบอื่น เช่น อาจมีอาการข้อยึด ขัดในข้อ ขยับลำบาก โดยมักเป็นเวลานั่ง หรือ นอนอยู่กับที่นานๆ  ความเจ็บปวดนี้จะเพิ่มขึ้นเมื่อมีแนวโน้มการทำลายผิวข้อที่มากขึ้น

อย่างไรก็ตาม ส่วนใหญ่ แม้ไม่ได้รักษา ผู้ป่วยมักมีการทุเลาจากการปวดได้เอง เป็นระยะๆ โดยที่กระดูกอ่อนผิวข้อยังคงถูกทำลายมากขึ้น แ ต่ ใ น ที่ สุ ด  ผู้ป่วยมักจะกลับมาปวดเท่าเดิม หรือ มากกว่าเดิม เมื่อโรคลุกลามมากขึ้น อ า ก า ร เ จ็ บ  ป ว ด นี้  จะทำให้ผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม ขยับข้อน้อยลง เดินได้น้อยลง  ห รื อ  เดินไม่ได้  ใ น ที่ สุ ด

การรักษาโรคข้อเข่าเสื่อม

การรักษาวิธีหนึ่งที่ทำได้ คือการผ่าตัดเปลี่ยนผิวข้อเข่าเทียม จะทำให้ผู้ป่วยสามารถกลับมาใช้ชีวิตและทำกิจกรรมได้ตามปกติ ซึ่งวิธีนี้มีมานานกว่า 40 ปีแล้ว ปั จ จุ บั น ทางการแพทย์มีวิวัฒนาการที่พัฒนาไปมากทำให้การผ่าตัดสามารถทำได้ดีมากขึ้น ได้มีการใช้เครื่องคอมพิวเตอร์มาช่วยผ่าตัดเพื่อแก้ปัญหาที่พบได้บ่อยจากการผ่าตัดด้วยวิธีมาตรฐาน  เ นื่ อ งจ า ก ในการผ่าตัดแบบปกติแพทย์จะใช้สายตาในการตรวจสอบว่ากระดูกที่ผ่าตัดได้มุมที่ต้องการหรือไม่ ซึ่ ง ต า ม ธ ร ร ม ช า ติ แ ล้ ว  สายตามนุษย์สามารถเกิดความคลาดเคลื่อนได้ประมาณ 3-5 องศา ซึ่ ง ถ้ า เ กิ ด  การคลาดเคลื่อนของการตัดกระดูก 3-5 องศา อายุการใช้งานของข้อเข่าเทียมก็  มี โ อ ก า ส ที่  จะลดลงไปมาก ลักษณะขาก็จะยังดูผิดรูปและการใช้งานก็อาจไม่ดีเท่าที่ควร ความคลาดเคลื่อนดังกล่าว จึ ง มี โ อ กา ส  ส ร้ า ง ปั ญ หา ไ ด้

สำหรับคอมพิวเตอร์ที่เรียกว่า เครื่องเนวิเกเตอร์ นี้ เป็นเครื่องมือที่ช่วย ล ด ค ว า ม ค ล า ด เ ค ลื่ อ น ดังกล่าวได้มาก เนื่องจากจะสามารถรับรู้ความคลาดเคลื่อนได้ในมุมที่เล็กน้อยละเอียดถึง 0.5 องศา ใ น ส่ ว น ข อ ง ก า ร ทำ ง า น  เครื่องจะทำการคำนวณออกมาว่า ต้องตัดกระดูกทำมุมเท่าไร อย่างไร จากภาพเสมือนจริงที่สร้างขึ้น และแสดงภาพการวางข้อเข่าเทียมที่ควรจะเป็น เ พื่ อ ใ ห้ เ ห ม า ะ ส ม กั บ ค น ไ ข้ แ ต่ ล ะ ร า ย  ซึ่งเครื่องนี้จะลดความคลาดเคลื่อนของการตัดกระดูกได้ และ สามารถ แก้ไข ความผิดรูปของข้อเข่า ได้ดี อีกทั้ง ยังช่วย ในการจัดความตึงของเส้นเอ็นรอบข้อเข่า ใ ห้ ดี ขึ้ น ไ ด้

มีรายงานว่า การใช้เครื่องคอมพิวเตอร์ช่วยผ่าตัด จ ะ ส า ม า ร ถ ล ด ก า ร ผ่ า ตั ด ซ้ำ ไ ด้  เมื่อเทียบกับ การผ่าตัดเปลี่ยนผิวข้อเข่าเทียม แบบปกติ โดยหลังผ่าตัด ภายใน 1 วัน คนไข้ส่วนมาก จะสามารถเดินช้าๆ โดยใช้อุปกรณ์ช่วยพยุงตัวในการเดินได้ หลังผ่าตัด คนไข้อาจจะยังมีอาการปวด หรือ ตึงเล็กน้อย บริเวณเข่า อยู่ระยะหนึ่ง ซึ่งเป็นอาการที่เกิดขึ้นได้เป็นปกติ

ผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม ควรปรึกษาแพทย์ให้ละเอียดก่อนเข้ารับการผ่าตัด

ทั้งนี้ ในการรักษาผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อม ใ น แ ต่ ล ะ ร า ย นั้ น  ขึ้นอยู่กับ ความรุนแรงของโรค นอกจากนี้ยังต้องพิจารณาถึง น้ำหนัก อายุ ความหนาแน่นของมวลกระดูก สภาพร่างกาย และ สภาพจิตใจ กล้ามเนื้อ เส้นเอ็น และกิจกรรมต่างๆ ที่ ผู้ ป่ ว ย ต้ อ ง ก า ร  ดังนั้น หากผู้ป่วยมีอาการ เจ็บ ปวด ขัด หรือ อาการใดๆ ที่เกิดขึ้นกับข้อต่างๆ ของร่างกาย ควรเข้ารับคำปรึกษาจากแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัย โ ด ย ล ะ เ อี ย ด  และสามารถถนอมรักษาข้อเข่าเดิมให้มีอายุยาวนาน  ร ว ม ถึ ง ได้คำแนะนำที่เหมาะสม ห า ก ต้ อ ง มี ก า ร ผ่ า ตั ด ด้ ว ย